«Σύσκεψη των πολιτικών αρχηγών υπό τον Κάρολο Παπούλια»

προτείνει ο Φ. Κουβέλης

Κύριε Κουβέλη, πώς είναι η ζωή εκτός... ΣΥΡΙΖΑ; Νοσταλγείτε κάτι ή αισθάνεστε επιτέλους απελευθερωμένος;

Ναι, αλλά σε συνθήκες όπως αυτές που διανύουμε, έχει την πολυτέλεια η Αριστερά να είναι κατακερματισμένη;

- Ο κατακερματισμός της Αριστεράς είναι υπαρκτό ζήτημα. Η αντιμετώπισή του όμως δεν μπορεί να γίνεται  στο όνομα μιας αόριστης ενότητας.  Υπάρχουν σημαντικές διαφορές,  ακόμα και αντίπαλες θέσεις μεταξύ των δυνάμεων που αναφέρονται στην Αριστερά.  Έτσι, αυτές οι δυνάμεις, με υπαρκτές  τις μεγάλες διαφορές τους, δεν αθροίζονται.  Η Δημοκρατική Αριστερά  εντάσσει τους πολιτικούς και κοινωνικούς αγώνες  στη στρατηγική του  δημοκρατικού δρόμου προς το σοσιαλισμό, ειδικά μέσα σε συνθήκες  οικονομικής, πολιτικής κοινωνικής κρίσης. Επιδίωξή μας η αντιπαλότητα στο νεοφιλελευθερισμό, η διεύρυνση της δημοκρατίας, η υπεράσπιση των δικαιωμάτων των πολιτών, η δημοκρατική ολοκλήρωση, η προοδευτική ευρωπαϊκή πορεία.  Για τη Δημοκρατική Αριστερά, η δημοκρατία νοείται ως αποκλειστικό πεδίο.  Για τη δική μας Αριστερά, οι αλλαγές έχουν ως προωθητική δύναμη την ευρεία λαϊκή ενότητα σε ώριμους στόχους.  Υποστηρίζουμε τη θέση της μη βίας  ως αντίληψη, πολιτική πρακτική και δημοκρατική  συνείδηση. Ο αριστερός μεταρρυθμισμός έχει νόημα  και γόνιμες προοπτικές όταν προωθείται με τη συμμετοχή και τον έλεγχο  των εργαζομένων. Με τις θέσεις μας αυτές  είναι αντίθετες πολλές δυνάμεις της Αριστεράς.

Τι είναι για σας Αριστερά; Και το ερωτώ γιατί πολλοί πρώην σύντροφοί σας θεωρούν ότι  ορισμένες τωρινές παρεμβάσεις σας, όπως για παράδειγμα η στάση σας στην πρόσφατη κατάληψη της Νομικής από μετανάστες, κινούνται εκτός αριστερού τόξου...

- Τη δική μας Αριστερά την προσδιορίζουν οι θέσεις που προανέφερα. Αυτές ορίζουν το «τόξο» της.  Είναι προφανείς οι διαφορές μας  με όλους εκείνους που το ορίζουν με διαφορετικά χαρακτηριστικά και επιλογές.

Διαφωνήσαμε με εκείνους που θέλησαν να υποκαταστήσουν  την μεταναστευτική πολιτική που απουσιάζει. Ποιο το αποτέλεσμα  των ενεργειών τους; Τελικά ενέπλεξαν και το πανεπιστημιακό άσυλο και προκάλεσαν και συντηρητικά αντανακλαστικά, για να τροφοδοτηθούν όλοι εκείνοι που απαράδεκτα ζητούν την κατάργηση του ασύλου.

Προέρχεστε πάντως από μια πολιτική παράδοση που δεν είχε και την καλύτερη σχέση με τον ακτιβισμό...

- Το ζήτημα είναι για ποιόν ακτιβισμό μιλάμε. Ο ακτιβισμός έχει νόημα όταν υπηρετεί την ουσιαστική ανάδειξη  των διεκδικήσεων και όχι τον εντυπωσιασμό που δεν παράγει πολιτικά αποτελέσματα. Σ΄έναν τέτοιο ακτιβισμό είναι αλήθεια ότι δεν θητεύω.

Σας ενοχλεί ότι ο Συνασπισμός πρωταγωνιστεί στα φαινόμενα ανυπακοής. Ο Αλέξης Τσίπρας ήταν προ ημερών στα διόδια, ενώ κεντρικά στελέχη του υποδέχονται με ενθουσιασμό τη μη καταβολή κομίστρου στις συγκοινωνίες.

- Οι κοινωνικές αντιδράσεις καταγράφονται κάθε μέρα και περισσότερο. Οι αντιδράσεις, όμως, πρέπει να έχουν συγκεκριμένη στόχευση και ιεραρχήσεις, στο πλαίσιο ενός οργανωμένου δημοκρατικού κινήματος. Μόνον έτσι μπορούν να έχουν πολιτικά αποτελέσματα και να οδηγούν στην αλλαγή της ασκούμενης πολιτικής. Η αποσπασματική έκφραση της κοινωνικής δυσαρέσκειας είναι δυνατόν να οδηγήσει σε διάχυση των διεκδικήσεων, να τροφοδοτήσει τον «κοινωνικό αυτοματισμό» και εντέλει αυτή να απορροφηθεί από τη συντηρητική πολιτική.

Πέρα από τους εντυπωσιασμούς των διαφόρων που επιχειρούν την εύκολη επένδυση στο «δεν πληρώνω», υπάρχει η δεινή οικονομική θέση εκείνων που δυσκολεύονται πράγματι να πληρώσουν το απαράδεκτα αυξημένο εισιτήριο, μετά την τρομακτική συμπίεση του εισοδήματος των  μισθωτών.

Υπερασπίζομαι εκείνον που βρίσκεται σε πραγματική αδυναμία να πληρώσει και αντιτίθεμαι σε κείνους που αντιστρατεύονται γενικευμένα το δικαίωμα να πληρώνουμε για τα συλλογικά αγαθά που πρέπει να παραμείνουν στη δημόσια σφαίρα. Η κυβέρνηση οφείλει να άρει τις αυξήσεις και να εξασφαλίσει «κοινωνικό» εισιτήριο για τους μη έχοντες  και να εγκαταλείψει επιλογές παραπομπής σε δίκες.

Πώς αντιμετωπίζει η “Δημοκρατική Αριστερά” αυτή την έκρηξη των απεργιών; Συγκοινωνίες, γιατροί, φαρμακοποιοί... Είναι όλες δίκαιες;

- Οι μεταρρυθμίσεις και οι αναδιαρθρώσεις  προκαλούν αντιδράσεις και απεργίες. Υπάρχουν απεργιακά αιτήματα που είναι δίκαια και εντάσσονται στη διεκδίκηση για την ορθότητα των αναδιαρθρώσεων. Η Δημοκρατική Αριστερά υπερασπίζεται τις κινητοποιήσεις που υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον και όχι συντεχνιασμούς και ρυθμίσεις που θέλουν να υπερασπισθούν  προνόμια σε βάρος της κοινωνίας.

Η Δημοκρατική Αριστερά  - το παράδειγμα είναι πρόσφορο -   κατεψήφισε το πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Υγείας, όχι για να υπερασπισθεί «κεκτημένα», αλλά γιατί αυτό υποβαθμίζει τον δημόσιο χαρακτήρα του Εθνικού Συστήματος Υγείας, γιατί εκχωρεί την αρμοδιότητα  των προμηθειών σε ιδιωτικό φορέα, χωρίς να δίνει λύση στο απαράδεκτο καθεστώς που διέπει σήμερα τον χώρο των προμηθειών. Υπερασπιζόμαστε σταθερά τη δημιουργία ενός ενιαίου φορέα υγείας, αλλά οι ρυθμίσεις με τις οποίες προσπαθεί η κυβέρνηση να τον εφαρμόσει, οδηγούν  σε λάθος αποτελέσματα και σε υποβάθμιση την παροχή  υπηρεσιών υγείας, για μεγάλο τμήμα του πληθυσμού, στο προβληματικό σήμερα επίπεδο του Ι.Κ.Α. Υπερασπιστήκαμε το δικαίωμα των νοσοκομειακών γιατρών στη συλλογική τους σύμβαση.

Ξέρετε τι λένε ορισμένοι, που δεν πιστεύουν στο εγχείρημα σας; “Σε μια εποχή”, επισημαίνουν, “που η κρίση ανάβει τις καρδιές, ο Κουβέλης πάει να μιλήσει στο μυαλό...”

- Η κοινωνία καταλαβαίνει ότι πρέπει να βρεθεί δίκαιος τρόπος μείωσης των ελλειμμάτων του κράτους μας, της εξάρτησης  από την υπερχρέωση  και να ανατραπεί  το πελατειακό κράτος. Να παταχθεί η παραοικονομία και η διαφθορά. Οι πολίτες διεκδικούν  την αναδιανομή και την κοινωνική δικαιοσύνη.

Η κοινωνία δεν συσπειρώνεται ούτε στη δικαίωση της κυβερνητικής πολιτικής, ούτε στη δικαίωση των ενόχων της δημοσιονομικής κατάρρευσης. Δεν συσπειρώνεται ούτε στον εύκολο λόγο, ούτε  στους μάγους της πολιτικής, ούτε σ’ εκείνους που θέλουν να «οικοδομήσουν» πάνω στα ερείπια της καταστροφής του τόπου. Η Δημοκρατική Αριστερά καταθέτει  και προωθεί αγωνιστικά την υπεύθυνη  και ρεαλιστική πρότασή της για την έξοδο της χώρας από την κρίση. Κι’ αυτή η πρόταση απευθύνεται και στην καρδιά και στο μυαλό της κοινωνίας.

Το πείραμα που επιχειρήσατε με τον κύριο Καμίνη στην Αθήνα και τον κύριο Μπουτάρη στη Θεσσαλονίκη αποδείχτηκε πετυχημένο. Υπάρχουν περιθώρια για ανάλογες κινήσεις στην κεντρική πολιτική σκηνή;

- Η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει τα δικά της  ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Αποτελεί πρόσφορο πεδίο κοινωνικών  συνθέσεων, με δεδομένη την αυτονομία  του αυτοδιοικητικού χώρου.

Οι συνεργασίες που έγιναν στις αυτοδιοικητικές εκλογές δεν αποτελούν πρόκριμα, ούτε προανάκρουσμα  για την κεντρική πολιτική σκηνή.

Να το ερωτήσω διαφορετικά: είναι στη λογική σας να υποστηρίξετε κινήσεις της κυβέρνησης, συμβατές με την πολιτική και ιδεολογική σας αντίληψη, ή θα μετρήσετε το γεγονός ότι θα προσφέρετε επιχειρήματα σε όσους σας θεωρούν δορυφορικό σχήμα του ΠΑΣΟΚ;

Η Δημοκρατική Αριστερά ασκεί προγραμματική αντιπολίτευση και είναι σταθερά αντίθετη στο δικομματικό σύστημα.

Στόχος της είναι να  διαμορφωθούν οι όροι και οι προϋποθέσεις σε επίπεδο προγραμματικών θέσεων, πολιτικών προτάσεων, φερεγγυότητας προσώπων, για την υλοποίηση μιας εναλλακτικής προοδευτικής διακυβέρνησης μέσα από τη σύγκλιση  ευρύτατων κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων. Για τη δημιουργία ενός συνασπισμού  δυνάμεων στρατευμένων στην υπόθεση  της δημοκρατικής ανασυγκρότησης της Ελλάδας μέσα από βαθιές μεταρρυθμίσεις σε όλους τους τομείς.

Και με τα εκλογικά; Τι να περιμένουμε; Είναι δεδομένη η αυτόνομη παρουσία της Δημοκρατικής Αριστεράς ή θα επιδιώξετε εκλογικές συμπράξεις;

- Η παρουσία μας θα είναι αυτόνομη στις εκλογές, όποτε κι’ αν αυτές γίνουν. Με τις δυνάμεις μας, με τις πολιτικές θέσεις και το πρόγραμμά μας.

Οι Οικολόγοι, πάντως, απέρριψαν την ιδέα σας για Forum διαλόγου

-Η πρότασή μας για φόρουμ διαλόγου επανέρχεται. Το φόρουμ θα γίνει με οικολογικές δυνάμεις  που είναι υπαρκτές και δεν αθροίζονται σε συγκεκριμένα πολιτικά σχήματα. Θα προωθήσουμε τον ουσιαστικό διάλογο  και την κοινή πολιτική δράση στα κοινωνικά κινήματα, στην τοπική αυτοδιοίκηση, στην αντιμετώπιση των προβλημάτων, στη διεκδίκηση προστασίας του περιβάλλοντος.

Κύριε Κουβέλη, βρισκόμαστε σε μια στιγμή όπου η οικονομική κρίση συμπίπτει με μια βαθιά κρίση εμπιστοσύνης που απειλεί το πολιτικό σύστημα. Δεν σας απασχολεί που όλο αυτό το μείγμα δείχνει να πιέζει το πολιτικό εκκρεμές όλο και πιο δεξιά;

- Το πολιτικό σύστημα απαξιωμένο αποσυντίθεται. Η ανασύνθεσή του πρέπει να γίνει με όρους κοινωνίας  και όχι με φθαρμένα εργαλεία που το δημιούργησαν. Απάντηση στη συντηρητική εξέλιξή του μπορεί να αποτελεί το περιεχόμενο μιας δημοκρατικής πολιτικής που δίνει λύσεις στα προβλήματα.

Ναι, αλλά κοιτάξτε, δεν επηρεάζει η κρίση μόνο το ΠΑΣΟΚ. Η ΝΔ εγκαταλείπει τον μεσαίο χώρο για να εγκατασταθεί σε πιο αυθεντικές δεξιές θέσεις και η Αριστερά ανακαλύπτει πάλι τη γοητεία της δραχμής και του απομονωτισμού.

- Οι πολιτικές θέσεις για επιστροφή στο «παρελθόν της δραχμής» και στον απομονωτισμό της χώρας είναι πολιτική του αδιεξόδου. Η διέξοδος της χώρας από την κρίση αποτελεί και σημαντική ευρωπαϊκή υπόθεση. Η συμμετοχή της χώρας στην Ε.Ε. είναι όχι μόνο αναγκαία αλλά και επιτακτική. Τα ζητήματα που σήμερα  συνιστούν «ευρωπαϊκό έλλειμμα» δεν δικαιολογούν την αναχώρηση της Ελλάδας από την Ε.Ε. Αντίθετα επιβάλλουν την ύπαρξη  συγκεκριμένων διεκδικήσεων και επιλογών μέσα στον Ευρωπαϊκό χώρο, με άμεση προτεραιότητα την ουσιαστική πολιτική της ενοποίηση.

Κι εσείς μέσα σε όλο αυτό το σκηνικό γιατί αισιοδοξείτε ότι θα υπάρξετε; Γιατί δεν θα έχετε την τύχη του ΚΚΕ εσωτερικού ή της ΕΑΡ;

- Η Δημοκρατική Αριστερά δεν αποτελεί  επανάληψη ούτε του ΚΚΕ εσωτερικού, ούτε της ΕΑΡ. Αυτά τα πολιτικά σχήματα αντιστοιχούσαν σε άλλη εποχή, με διαφορετικά πολιτικά χαρακτηριστικά, με άλλες πολιτικές και κοινωνικές αναλογίες και συσχετισμούς.

Για τις εξελίξεις στην Ευρώπη

Η Δημοκρατική Αριστερά σταθερά υποστηρίζει την οικονομική διακυβέρνηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή, όμως, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί και δεν πρέπει να γίνει με βίαιο τρόπο, με ασφυκτικούς όρους των δημοσιονομικών περιορισμών και ανατροπή του κοινωνικού ευρωπαϊκού προτύπου.

Δεν μπορεί να γίνει με την κατάργηση της συλλογικής αυτονομίας, με θρυμματισμό των συλλογικών δικαιωμάτων, με συμπίεση και με χτύπημα της αμοιβής της μισθωτής εργασίας. Αυτό θα σημάνει καταστροφή του κοινωνικού ιστού.

Η  Συνταγματική κατοχύρωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας αποτελεί  επικίνδυνη επιλογή.  Θα αποκλείει τη δυνατότητα άσκησης εναλλακτικής οικονομικής πολιτικής. Την απορρίπτουμε.

Για την οικονομική πολιτική της χώρας

Η κυβέρνηση αντιμετωπίζει την οικονομία της χώρας μόνο με όρους λογιστικής. Και μάλιστα με την πρακτική να πληρώνουν το «λογαριασμό» οι ίδιοι και οι ίδιοι, οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι.

Η κοινωνία πρέπει να βγει από την κρίση όρθια. Αναγνωρίζουμε την ανάγκη μεγάλων διαρθρωτικών αλλαγών, μέτρων εκσυγχρονισμού και μεταρρυθμίσεων. Υπογραμμίζουμε, όμως, ότι η προοπτική αυτή δεν πρέπει να οδηγήσει στη διάλυση της κοινωνικής συνοχής, δεν μπορεί να παραγνωρίζει τις τεράστιες κοινωνικές ανισότητες.

Η κυβέρνηση την ίδια ώρα που ακολουθεί αυτή την περιοριστική επιλογή με ορατές συνέπειες την ύφεση και την ανεργία, χάνει πολύτιμο χρόνο στο κρίσιμο ζήτημα της ανάπτυξης.

Ο κόσμος έχει αγωνία για την κατάσταση της οικονομίας, για την πορεία των εξελίξεων. Αντιμετωπίζει το μέλλον με φόβο. Περιμένει από τους πολιτικούς στάση ευθύνης για τον τόπο.

Είναι  ώρα να συγκληθεί σύσκεψη όλων των πολιτικών αρχηγών  υπό τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Σε αυτή να γίνει μια υπεύθυνη πολιτική διαβούλευση μακριά από επικοινωνιακούς  όρους αντιπαράθεσης. Να υπάρξει ειλικρινής ενημέρωση εκ μέρους  του πρωθυπουργού για την κατάσταση της οικονομίας και τα όσα διαπραγματεύεται στους ευρωπαϊκούς κύκλους.

Να αναζητηθούν όλα τα δεδομένα, να βρεθούν κοινοί τόποι, αλλά κυρίως να δοθεί ένα ενιαίο μήνυμα όλου του πολιτικού κόσμου ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να είναι έρμαιο των όποιων μεθόδων για την αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Δεν μιλώ για συναίνεση στις ασκούμενες πολιτικές. Μιλώ για ένα μήνυμα όλων των πολιτικών δυνάμεων της χώρας που αξιώνουν από την Ευρώπη αλλαγή πορείας.

Ένα κοινό μήνυμα προς τους εταίρους μας. Μια στάση ευθύνης προς τους πολίτες.

– Το σύνθημα της Δημοκρατικής Αριστεράς στο 1ο συνέδριο ήταν «Οχι άλλο ένα κόμμα της Αριστεράς αλλά ένα άλλο κόμμα της Αριστεράς». Τι νέο φέρνετε;
«Η Δημοκρατική Αριστερά φιλοδοξεί να καταγραφεί ως ένα κόμμα της Αριστεράς με σύγχρονο, δημιουργικό και θετικό πολιτικό λόγο. Εκτιμούμε ότι η ελληνική κοινωνία έχει ανάγκη από μια Αριστερά που δεν θα αρχίζει και θα τελειώνει μόνο με τον καταγγελτικό λόγο για τις στείρες πολιτικές των αντιπάλων της αλλά παράλληλα θα επιχειρεί να προτείνει λύσεις και πολιτικές διεξόδου. Θέλουμε να εκφράσουμε τους πολίτες που δεν μετατρέπουν σε πολιτική τις φαντασιώσεις τους, αλλά την αισιοδοξία της βούλησης τους και την πίστη τους στον ορθό πολιτικό λόγο. Αυτό σημαίνει ένα άλλο κόμμα της Αριστεράς».

Μας ενδιαφέρει  ένας νέος προγραμματικός επαναπροσδιορισμός που οργανικά θα ενώνει τις ευαισθησίες της κοινωνικής κριτικής με τις  διεκδικήσεις για το περιβάλλον και την αειφόρο ανάπτυξη. Μας ενδιαφέρει ένας προγραμματικός ορίζοντας που η ριζοσπαστική αμφισβήτηση του σημερινού καπιταλιστικού μοντέλου θα συμπίπτει με την οικολογική θεώρηση για τον πλανήτη, για τον τρόπο ζωής, για την οικονομία.