Η αλλαγή του κλίματος είναι ένα παγκόσμιο πρόβλημα, όμως, καθένας από μας έχει τη δύναμη να κάνει τη διαφορά. Ακόμη και μικρές αλλαγές στις καθημερινές σας συνήθειες μπορούν να συμβάλλουν στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου χωρίς να επηρεαστεί αρνητικά η ποιότητα της ζωής σας. Στην ουσία μπορούν να συμβάλλουν στην εξοικονόμηση χρημάτων.

Η τάση της θέρμανσης

Τα τελευταία 100 χρόνια, η μέση ατμοσφαιρική θερμοκρασία στην επιφάνεια του πλανήτη αυξήθηκε κατά 0,74 °C παγκοσμίως και κατά σχεδόν 1 °C στην Ευρώπη, γεγονός που συνιστά ασυνήθιστα ταχεία θέρμανση. Πράγματι, ο 20ός αιώνας ήταν ο θερμότερος αιώνας και η δεκαετία του 1990 ήταν η θερμότερη δεκαετία των τελευταίων 1.000 ετών. Αυτή η τάση υπερθέρμανσης συνεχίζεται: τα έντεκα θερμότερα έτη έχουν καταγραφεί την τελευταία δωδεκαετία.

Η Διεθνής Ομάδα για την Αλλαγή του Κίματος (IPCC), ένας οργανισμός του Ο.Η.Ε. που αποτελεί σημείο συνάντησης εκατοντάδων ειδικών επί του κλίματος από ολόκληρο τον κόσμο, προβλέπει ότι μέχρι το 2100 η μέση παγκόσμια θερμοκρασία είναι πολύ πιθανό να αυξηθεί περαιτέρω κατά 1,8°C έως 4°C –και στη χειρότερη περίπτωση έως 6,4°C– εκτός αν οι άνθρωποι αναλάβουν δράση για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Αν και με την πρώτη ματιά η διαφορά δεν μοιάζει σημαντική, στη διάρκεια της τελευταίας εποχής των πάγων, πριν από 11.500 χρόνια, η μέση θερμοκρασία στον πλανήτη ήταν μόνο κατά 5°C χαμηλότερη από τη σημερινή, και παρόλ' αυτά το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης ήταν καλυμμένο από ένα χοντρό στρώμα πάγου!

Ο κόσμος δείχνει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον καιρό, κάτι που μάλλον δεν πρέπει να μας προκαλεί έκπληξη, αν αναλογιστούμε την επίδραση που έχει ο καιρός στη διάθεσή μας, στον τρόπο που ντυνόμαστε και στο τι τρώμε. Με τη λέξη "κλίμα", όμως, δεν εννοούμε τον καιρό. Πρόκειται για το μέσο όρο των καιρικών συνθηκών που επικρατούν σε μια ορισμένη περιοχή για μεγάλη χρονική περίοδο.

Το κλίμα παρουσίαζε, και θα παρουσιάζει για πάντα, αποκλίσεις που οφείλονται σε φυσικά αίτια. Οι φυσικές αυτές αιτίες συμπεριλαμβάνουν τις ανεπαίσθητες μεταβολές της ηλιακής ακτινοβολίας, τις ηφαιστειακές εκρήξεις, οι οποίες μπορούν να καλύψουν τη γη με σκόνη που αντανακλά την ηλιακή θερμότητα στο διάστημα, καθώς και τις φυσικές αποκλίσεις του ίδιου του κλιματικού συστήματος.

Είναι δική μας η γη – με ή χωρίς εμάς

Θα θέλατε να μπορείτε να δείτε το ίχνος άνθρακα κάθε προϊόντος του σούπερ μάρκετ σε μια στιγμή; Μια σημαντική έκθεση στις Βρυξέλλες, που εξετάζει τον αντίκτυπό μας στον πλανήτη, σας επιτρέπει να κάνετε ακριβώς αυτό. Το μήνυμα είναι σαφές: Η Γη μπορεί να επιβιώσει και χωρίς εμάς, αλλά εμείς δεν έχουμε κανένα μέλλον χωρίς τη Γη. Είναι λοιπόν προς το συλλογικό μας συμφέρον να διασφαλίσουμε ότι το μοναδικό μας σπίτι θα παραμείνει φιλόξενο για την ανθρώπινη – και άλλες μορφές – ζωή.

Κάποτε, πριν από εκατομμύρια χρόνια, η ανθρωπότητα δεν υπήρχε. Στο απώτερο μέλλον, ίσως εκατομμύρια χρόνια από τώρα, αυτό μπορεί να ισχύει ξανά. Ωστόσο, δεδομένης της άνευ προηγουμένου δυνατότητάς μας να επηρεάζουμε τον πλανήτη, οι άνθρωποι ενδέχεται να γίνουν τα πρώτα πλάσματα που θα επισπεύσουν την ίδια τους την εξαφάνιση – σε συνδυασμό με όλα τα άλλα πλάσματα που οι ίδιοι αφανίζουμε. Δεν αποτελούμε απλά απειλή για τον πλανήτη και τη συνεχιζόμενη επιβίωση της ζωής: είμαστε ουσιαστικά και κίνδυνος για τον ίδιο μας τον εαυτό