Η αδυναμία των πολιτικών δυνάμεων που σήμερα ηγούνται στην Ε.Ε. να δώσουν στρατηγική διέξοδο τόσο στην κρίση όσο και στο ιστορικό εγχείρημα που λέγεται Ενωμένη Ευρώπη, επιφορτίζει την αριστερά με ευθύνες πολύ μεγαλύτερες από αυτές που είναι έτοιμη να αναλάβει.

Του Στέλιου Παππά

Οι αντίπαλοί μας, θεωρώντας ότι θα μας στριμώξουν στη γωνία, μας προκαλούν να τους δώσουμε απάντηση εδώ και τώρα. Δηλαδή να τους πούμε με ποιο τρόπο, εδώ και τώρα, θα βγούμε από την κρίση.

Κάνουν πως δεν ξέρουν ότι η κρίση στην οποία μας έχουν οδηγήσει δεν είναι σημερινό φαινόμενο. Καμώνονται ότι την συνειδητοποίησαν όταν έσκασαν οι χρηματιστηριακές φούσκες. Ξεχνούν ότι εδώ και χρόνια μας υπόσχονται έξοδο από το τούνελ και σήμερα μας καλούν να κάνουμε νέες θυσίες και υπομονή με άγνωστο χρονικό ορίζοντα.

Ακόμα και σήμερα επιμένουν να ενισχύουν τις τράπεζες και συνολικά το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Ακόμα και σήμερα επιχειρούν να διασώσουν το ίδιο παραγωγικό μοντέλο.

Η επιμονή αυτή δεν είναι μόνο καταστροφική, είναι και αδιέξοδη, διότι απλώς αναπαράγει την κρίση.

Έτσι έχουν τα πράγματα, γιʼ αυτό δεν υπάρχει λύση εδώ και τώρα.

Για τον λόγο αυτό η Ευρωπαϊκή Αριστερά συγκροτεί μια στρατηγική διεξόδου με διαφορετικό προσανατολισμό, ώστε η διέξοδος να είναι ορατή και βιώσιμη.

Στην περιβόητη μονοδιάστατη αντίληψη για διαρκή μεγέθυνση του ΑΕΠ ως κριτηρίου για την ανάπτυξη, αντιπαρατάσσει την «ευημερία», δηλαδή ένα σύνθετο δείκτη που ενσωματώνει στο επίπεδο παραγωγής και κατανάλωσης την απασχόληση, την κοινωνική προστασία, την αλληλεγγύη και τις κλιματικές αλλαγές. (Υπάρχουν τέτοιοι δείκτες στα συρτάρια του ΟΗΕ).

Στην στρατηγική διεξόδου από την κρίση υπάρχει ανάγκη να ενσωματωθεί μια στρατηγική διαρκούς ειρήνης.

Αυτά βέβαια δεν είναι εθνική υπόθεση. Χρειάζονται συνολικές ευρωπαϊκές πολιτικές.

Στο πλαίσιο αυτό είναι απόλυτη προτεραιότητα μια συνολική αναδιάρθρωση και αναδιανομή της ζήτησης. Δύο θεμελιώδεις μηχανισμοί υπάρχουν για τον σκοπό αυτό, οι προϋπολογισμοί και το τραπεζικό-χρηματοπιστωτικό σύστημα σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

Όταν πριν εκατό χρόνια ο Λένιν και οι άλλοι θεωρητικοί ανέλυαν τον παγκόσμιο καπιταλισμό, διετύπωναν την άποψη ότι, στη φάση του ιμπεριαλισμού ένα από τα χαρακτηριστικά του ήταν η σύνδεση βιομηχανικού και χρηματιστηριακού κεφαλαίου.

Σήμερα, στη φάση της παγκοσμιοποίησης του καπιταλισμού, το χρηματιστηριακό κεφάλαιο έχει καταστεί απόλυτα κυρίαρχο.

Αυτό όμως δεν μπορεί να συνεχιστεί. Πρέπει με κάθε τρόπο να ανακοπεί, διότι μπορεί να μας οδηγήσει σε απρόβλεπτες εξελίξεις, να μας οδηγήσει σε παγκόσμιες ανακατατάξεις με τεράστιες ανθρωποθυσίες, σαν και αυτές που γνώρισε η ανθρωπότητα σε περιόδους κρίσης.

Ο δημόσιος και δημοκρατικός έλεγχος αυτών των δύο μηχανισμών, στηριγμένος σε μια πολιτική και κοινωνική συμμαχία, είναι ουσιώδης προϋπόθεση για μια διαφορετική στρατηγική. Αυτός δεν είναι στόχος που μπορεί να τον παραπέμψουμε στο απροσδιόριστο μέλλον, πολύ περισσότερο δεν μπορεί να συμφιλιωνόμαστε ή να υποκύπτουμε στις επιθυμίες του χρηματιστικού κεφαλαίου. Η εμπειρία της τελευταίας περιόδου είναι καταλυτική.

Το σημερινό Σύμφωνο Σταθερότητας πρέπει να καταργηθεί, όχι μόνο διότι έχει ήδη καταστεί κουρελόχαρτο, αλλά διότι σε μια στρατηγική που αποσκοπεί στην ευημερία αυτό το Σύμφωνο δεν είναι αποδεκτό. Αντίθετα, χρειάζεται ένα Σύμφωνο Σταθερότητας για την Ευημερία, δηλαδή ένα Σύμφωνο που θα επιδιώκει να σταθεροποιηθούν όλες οι παράμετροι που συναποτελούν τον δείκτη ευημερίας όπως περιγράφηκε προηγουμένως.

Στην βάση ενός τέτοιου Συμφώνου είναι αναγκαίο να χρηματοδοτηθούν περιφερειακές και κλαδικές πολιτικές για τη σύγκλιση.

Όπως ήδη έχει αναφερθεί, ένας ενιαίος οικονομικός χώρος και ενιαίος νομισματικός χώρος, χωρίς ισχυρό προϋπολογισμό και χωρίς στοχευμένες δημοσιονομικές παρεμβάσεις, θα βρίσκεται σε διαρκείς κλυδωνισμούς και κρίσεις.

Στις άμεσες προτεραιότητες είναι επίσης η αποκλιμάκωση των εξοπλισμών και η σταδιακή αναδιάρθρωση και ο επαναπροσανατολισμός του εξοπλιστικού τομέα της οικονομίας σε άλλες δράσεις.

Η αυτόνομη εξωτερική πολιτική της Ευρώπης, ιδιαίτερα έναντι των ΗΠΑ, και η επεξεργασία ενός σχεδίου άμυνας και ασφάλειας που θα περιλαμβάνει και τη Ρωσία και θα στηρίζεται στην συνεργασία και την ειρηνική συμβίωση των λαών, είναι μια πολιτική που αφορά το σήμερα και το αύριο των λαών της Ευρώπης.

Στο πλαίσιο μιας αυτόνομης εξωτερικής πολιτικής είναι δυνατόν από αύριο να ενισχυθούν οι συμμαχίες της Ευρώπης με τις αναπτυσσόμενες χώρες της Αφρικής, της Λατινικής Αμερικής και της Ασίας, να διαμορφώσουν ένα νέο ανθρώπινο πλαίσιο για τη μετανάστευση και την ενίσχυση των αναπτυσσομένων χωρών.

Οι πολιτικές που θα στηρίζουν τις κατευθύνσεις που συνοπτικά αναφέρθηκαν παραπάνω είναι πολιτικές που απαντάνε στη σημερινή κρίση, αφορούν όμως και στον συνολικότερο προσανατολισμό που οφείλει να έχει η Ευρώπη.

Στο έδαφος αυτού του προσανατολισμού είναι αναγκαίο να ξεκινήσει η διαμόρφωση ενός συνταγματικού πλαισίου που θα αναδιαρθρώνει το ευρωπαϊκό πολιτικό σύστημα συνολικά. Θα εδραιώνει τη δημοκρατία, τη διαφάνεια, την ισοπολιτεία, τον σεβασμό στην ιδιαιτερότητα.

Χρειαζόμαστε στα κράτη - μέλη και στην Ευρώπη συνολικά η δημοκρατία να φτάσει στους πολίτες και οι πολίτες στα κέντρα των αποφάσεων.

Ένα τέτοιο σχέδιο, οι πολιτικές δυνάμεις που σήμερα κυριαρχούν στην Ευρώπη δεν μπορούν να το εκπονήσουν, όχι διότι είναι ανίκανες, αλλά διότι έχουν επιλέξει για τον εαυτό τους τον ρόλο του ατζέντη στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Αν δεν είναι έτσι, αν δηλαδή αυτός ο χαρακτηρισμός τούς αδικεί, τότε «ιδού η Ρόδος, ιδού και το πήδημα».

Διέξοδος υπάρχει και μπορεί να την στηρίξουν ευρύτατες κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις. Ας την ακολουθήσουν. Υπάρχει χρόνος. Η κρίση θα διαρκέσει πολύ.

Ίσως είναι ένας τρόπος για να διασκεδαστούν οι μέχρι τώρα ευθύνες τους. Αλλιώς θα καταγραφούν στην ιστορία με τον χαρακτηρισμό «οι Ένοχοι».

TrackBack URI for this entry

Σχόλια (0)

RSS feed Comments