|
Στην δικτατορία ήσασταν οργανωμένος; Με ποια κριτήρια ενταχθήκατε στην συγκεκριμένη ομάδα; |
|
|
|
|
Γράφει ο/η επιλέγει η Ομ.Σύνταξης. eΑριστερά.
|
|
09.08.09 |
![entheta_new_image[1].gif](images/stories/entheta_new_image[1].gif "entheta_new_image[1].gif") Συνέντευξη του Θανάση Αθανασίου
Στην δικτατορία ήσασταν οργανωμένος; Με ποια κριτήρια ενταχθήκατε στην συγκεκριμένη ομάδα;
Αφού διέφυγα τη σύλληψη το πρωί της 21ης Απριλίου 1967 πέρασα στην παρανομία χωρίς, ως γνωστόν, να υπάρχει καμιά ‘υποδομή’ για παράνομη επιβίωση και δράση. Όσοι από τα στελέχη της Δημοκρατικής Νεολαίας Λαμπράκη βρεθήκαμε σε παρόμοια κατάσταση τότε, ήμασταν υποχρεωμένοι να επιβιώνουμε μέσα σε ένα επικίνδυνο, απερίγραπτο, τραγελαφικό χάος.
Το μόνο που είχαμε ‘τακτοποιήσει’ με τον εαυτό μας, με τη συνείδησή μας, ήταν η απόφασή μας να αγωνιστούμε κατά της δικτατορίας με το ίδιο πάθος και την ίδια διαθεσιμότητα με την οποία αγωνιζόμασταν ως στελέχη του φοιτητικού κινήματος για παιδεία, δημοκρατία, κυπριακό, για μια κοινωνία αλληλεγγύης, κοινωνικής δικαιοσύνης, ανθρωπιάς, πολιτισμού και αξιών. Με το φορτίο των συναισθημάτων αυτών, με το φορτίο της ιδεολογίας της Αριστεράς, αποφασίσαμε την ίδρυση της Πανελλαδικής Οργάνωσης Σπουδαστών «Ρήγας Φεραίος», του αντιδικτατορικού, δηλαδή, ‘ΡΗΓΑ’, του οποίου είχα την τιμή να είμαι ένα από τα ιδρυτικά μέλη, ένας από τους επινοητές του ονόματος της οργάνωσης, ένας από τους συν-συγγραφείς της πρώτης ιδρυτικής διακήρυξης και αργότερα, ένας από τους γραμματείς της. Η συμβολή των μελών του «ΡΗΓΑ» στον αντιδικτατορικό αγώνα, οι θυσίες τους και η συνεισφορά τους στη συγκρότηση της ανανεωτικής, αντιδογματικής αριστεράς είναι γνωστά και δεν θα αναφερθώ σ’ αυτά, άλλωστε ο χώρος δεν διατίθεται για κάτι τέτοιο.
Τα οράματα της γενιάς του πολυτεχνείου εκπληρώθηκαν; Σε ποιο βαθμό αισθάνεστε δικαιωμένος;
Το ‘Πολυτεχνείο’, αναμφισβήτητα, υπήρξε το μαζικότερο ξέσπασμα της νεολαίας, η κορύφωση ενός αγώνα, η ‘κεφαλαιοποίηση’ της θυσίας χιλιάδων νέων από την πρώτη ημέρα της δικτατορίας. Κάθε απελευθερωτικός ή κοινωνικός αγώνας έχει και το δικό του ορόσημο θυσίας. Τέτοιο ήταν το ‘Πολυτεχνείο’, ορόσημο θυσίας την εποχή της δικτατορίας. Το ‘ελάχιστο κοινό όραμα’, τόσο για τη γενιά του Πολυτεχνείου όσο και για τη γενιά της αντιδικτατορικής αντίσταση γενικότερα, ήταν η πτώση της δικτατορίας και η αποκατάσταση της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας και των συνταγματικών ελευθεριών. Με την έννοια αυτή, αυτό το ‘ελάχιστο’ επιτεύχθηκε και εκπληρώθηκε…
Όμως, από κει και πέρα, τα ‘οράματα’ χώριζαν τότε, χωρίζουν σήμερα και θα χωρίζουν και αύριο.. Έτσι, κάποιοι βρήκαν τη ‘δικαίωση’ με το να γίνουν άνθρωποι της κυβερνώσας τάξης, να αποκτήσουν, άνομα, περιουσίες στη συνάφειά τους με την εξουσία, να γίνουν μικρότεροι ή μεγαλύτεροι εξουσιαστές…..Όμως, κάποιοι άλλοι που εννοούσαν τα οράματά τους τότε και εξακολουθούν να τα εννοούν και σήμερα, αυτοί πώς να αισθάνονται δικαιωμένοι; Κάθε άλλο. Σήμερα η ευτέλεια και εκμαυλισμός περισσεύουν, μια κοινωνία αγριότητας και βαρβαρότητας συγκροτείται στην Ελλάδα και παγκόσμια, ο λαός αισθάνεται αδύναμος και παραπλανημένος, ενώ, ταυτόχρονα, ο ίδιος αυτός ο λαός είναι και ‘συνένοχος’ και ‘συνεργός’. Πώς να αισθάνεσαι, λοιπόν, δικαιωμένος;
Και η ‘Ανανεωτική Αριστερά’ - ή μάλλον τα ‘ιμάτια αυτής’ - να φυτοζωεί όχι μόνο από άποψη λαϊκής στήριξης αλλά και από άποψη προσανατολισμού. Πώς να αισθάνεσαι, λοιπόν, δικαιωμένος;
Συμμετέχετε κάθε χρόνο στις εκδηλώσεις μνήμης του πολυτεχνείου (πορεία κλπ); Σας εκφράζει ο τρόπος που γίνονται;
Παλαιότερα, συμμετείχα, αλλά στη συνέχεια, όταν οι εκδηλώσεις άρχισαν αντί να σημαίνουν μνήμη και τιμή να μετατρέπονται σε ‘ύβρι’ και προσβολή, έχω δίλημμα. Δεν το αντέχω. Πράγματι, ίσως, είναι σκόπιμο να βρεθούν άλλοι τρόποι απότισης φόρου τιμής και μόχλευσης της μνήμης. Το δύσκολο δεν είναι αυτό. Το δύσκολο είναι ο καθένας μας να λειτουργεί καθημερινά με τέτοιον τρόπο ώστε να μπορεί να αντιστέκεται σε ένα κόσμο που ξεπουλιέται, να διατηρεί την προσωπική του αξιοπρέπεια σε ένα κόσμο που φτύνει τον εαυτό του και …το χαίρεται, να διεκδικεί τα δικαιώματά του απέναντι σε μικρούς ή μεγάλους εξουσιαστές, να αισθάνεται περήφανος γι’ αυτό που είναι σ’ ένα κόσμο μικρότητας, υποκρισίας, ευτέλειας. Αυτό είναι το δύσκολο σήμερα….
Μιλάτε με τα παιδιά σας για εκείνη την εποχή; Ενδιαφέρονται για την πολιτική και την Αριστερά;
Μερικοί Αριστεροί συνηθίζουν να κάνουν ‘κηρύγματα από καθ’ έδρας’ στα παιδιά τους, να εκφωνούν λόγους και να ‘διδάσκουν’ πολιτική και αγωνιστικότητα νομίζοντας ότι έτσι τα πολιτικοποιούν, τα διαπαιδαγωγούν και τους μεταδίδουν ‘αριστερή’ συνείδηση. Αν πρόκειται για αναπαραγωγή παπαγάλων η μέθοδος αυτή είναι καλή! Προσωπικά αποστρέφομαι κάτι τέτοιο γιατί είναι έξω από την ιδιοσυγκρασία μου, την νοοτροπία μου και τη δική μου αντίληψη για τα ζητήματα αυτά. Επιπρόσθετα, το θεωρώ και άκαρπο και άχαρο. Σημασία έχει να απαντάς με ‘αριστερό’ τρόπο σε ώριμα ερωτήματα που θέτει το ίδιο το παιδί, να συμβαδίζεις με τους δικούς του ρυθμούς ωρίμανσης, τις δικές του αγωνίες και ενδιαφέρονται. Σε κάθε περίπτωση, η μετάδοση, πρόσληψη και αποδοχή αξιών από τους νέους είναι διεργασία πολύπλοκη και απαιτεί, πάνω απ’ όλα, να δίνεις εσύ ο ίδιος το παράδειγμα. Προφανώς, σήμερα, το ενδιαφέρον των νέων για την πολιτική είναι χαμηλά στην κλίμακα των ενδιαφερόντων τους. Ωστόσο, το φαινόμενο αυτό μπορεί να έχει ποικίλες αναγνώσεις. Αυτό που εκπέμπει η εφαρμοσμένη καθημερινή πολιτική και οι πολιτικοί όχι μόνο δεν είναι ελκυστικό αλλά σαφώς είναι απωθητικό και αρκούντως δύσοσμο. Το πολιτικό σύστημα έχει μετατρέψει τη δημοκρατία σε ερείπια πάνω στα οποία ‘χτίζονται οικονομικές αυτοκρατορίες’, ενώ η Αριστερά αδυνατεί μέχρι τώρα να δείξει με πειστικότητα έναν άλλο δρόμο. Υπό την έννοια αυτή πώς θα μπορούσε να εμπνευστεί και να συμμετάσχει ο νέος στην τρέχουσα πολιτική και στο σημερινό κομματικό ‘γίγνεσθαι’; Όμως, από το σημείο αυτό μέχρι την απολιτική, ανόητη στάση που συνοψίζεται στο ‘τι με νοιάζει εμένα’, ‘σκασίλα μου’ και τα παρόμοια ‘IN’ χαζοχαρούμενα, υπάρχει μεγάλη διαφορά. Οι νέοι στο σημείο αυτό πρέπει να δώσουν απέναντι στον εαυτό τους, πρώτα απ’ όλα, τη μάχη της αντίστασης στον ‘ωχαδελφισμό’ και την πολιτική αδιαφορία και να αντιληφθούν ότι, σε σημαντικό βαθμό, οι πολιτικές αποφάσεις προσδιορίζουν το πλαίσιο της ζωής τους..
Αισθάνεστε ότι σήμερα λείπουν οι ριζοσπαστικοί τρόποι δράσης; Ποιόν ή ποιους θα προκρίνατε εσείς ως τέτοιους σήμερα;
Σήμερα, ο κόσμος, παγκόσμια, κινείται ανάμεσα στην υποταγή και την απελπισία. Αν αυτό το δίπολο δεν σπάσει, τότε, δεν μπορούμε να πάμε παραπέρα. Πρέπει να πειστεί ο κόσμος ότι υπάρχει άλλο όραμα, άλλη λύση ρεαλιστική και εφικτή απέναντι στο φονταμενταλισμό της καπιταλιστικής αγοράς, στην αμερικανικού τύπου παγκοσμιοποίηση, στη βαρβαρότητα του νέου μεσαίωνα. Εδώ είναι ο ρόλος της Αριστεράς, των πρωτοπόρων, των ανθρώπων του πνεύματος και των σύγχρονων κινημάτων. Μέχρι να συμβεί αυτό (ασφαλώς πρόκειται για μια διεργασία επώδυνη, μακρόχρονη, ιστορικής εμβέλειας), η όποια δράση, ανεξάρτητα από μεθόδους, τρόπους και πρωτοτυπίες, δεν θα είναι παρά ‘ενόχληση’ που βεβαίως έχει τη βαρύτητά της στη ‘μικρή’ εικόνα, αλλά ήσσονος σημασίας για το ‘σύστημα’ που χτίζεται σήμερα στον κόσμο.
Το κίνημα κατά της παγκοσμιοποίησης τι άλλαξε στην πραγματικότητα της ελληνικής Αριστεράς κατά την γνώμη σας;
Η Αριστερά, ορίζεται (πρέπει να ορίζεται) ως ρεύμα, όραμα και πράξη όχι μόνο εθνική αλλά, κυρίως, διεθνής. Η έννοια της διεθνούς αλληλεγγύης και της αλλαγής του καπιταλιστικού συστήματος σε ευρύτερη διεθνή βάση και όχι σε μια μόνο χώρα (μετά ήρθε η γνωστή σταλινική στρέβλωση) υπήρξαν θεμελιώδεις αρχές της ιστορικής Αριστεράς. Σήμερα, το κίνημα κατά της παγκοσμιοποίησης (ανεξάρτητα από τα προβλήματα και τις αμφισημίες που και αυτό έχει) δίνει την ευκαιρία στην κάθε Αριστερά, επομένως και στην ελληνική, να αποκαταστήσει έναν πιο ανοιχτό τρόπο σκέψης, να δεχτεί ‘πολύχρωμες’ σύγχρονες επιδράσεις, να πλουτίσει την εμπειρία της, να γίνει πιο ‘διαλεκτική’ και παράλληλα να υποχρεωθεί να αντιληφθεί τις δυσκολίες και τις πολυπλοκότητες, δηλαδή, να συνειδητοποιηθεί σε βάθος. Όμως αυτό είναι μια ‘ευκαιρία’ που η μετουσίωσή της σε πράξη έχει τους δικούς όρους και προϋποθέσεις. Θα μπορέσει, άραγε, η ελληνική ανανεωτική Αριστερά να την αδράξει;
Πείτε μας κάτι ένα περιστατικό από την προσωπική σας εμπειρία εκείνων των ημερών.
Τα περιστατικά είναι πολλά και ανεξίτηλα, άλλα τραγικά, άλλα κωμικοτραγικά και άλλα ….απλώς απίθανα! Αυτό όμως που, πάνω απ’ όλα, έχει ‘κατακαθίσει’ ως εμπειρία ζωής είναι το συναίσθημα ότι στον αγώνα εκείνο βγήκαμε έξω και πάνω από τα όρια του εαυτού μας, ότι ήμασταν παρόντες στο κάλεσμα της ιστορίας χωρίς ιδιοτέλεια, χωρίς σκοπιμότητες προσωπικές, χωρίς απαίτηση για ανταμοιβές, με τη βέβαιη αναμονή της σύλληψης, του βασανισμού και της φυλάκισης. Μέσα σε μια τέτοια ατμόσφαιρα εξανθρωπίζεσαι και βιώνεις συμπυκνωμένα το βαθύτερο νόημα της έννοιας ‘άνθρωπος’, ‘αξίες’, ‘ιδανικά’. Ταυτόχρονα, σφυρηλατήθηκαν φιλίες μοναδικές, βαθιές, αξεπέραστες και άφθαρτες στο χρόνο. Από την άποψη αυτή…υπήρξαμε τυχεροί! Τα χρόνια εκείνα, ακόμη, λειτουργούν μέσα μας ως βάλσαμο για το οδυνηρό σήμερα!
Trackback(0)
 |
|
|
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ - ΒΙΒΛΙΑ
ΤΕΛΕΥΤΑΙΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ - ΚΕΙΜΕΝΑ
|
Συνεντεύξεις 
TrackBack URI for this entry
RSS feed Comments