Χρησιμοποιώντας υλικό όπως τεράστια μπαλόνια, ηχογραφήσεις παγόβουνων που λιώνουν, ή φανταστικά δελτία ειδήσεων από το μέλλον, ένας ολοένα και μεγαλύτερος αριθμός καλλιτεχνών από όλο τον κόσμο στρέφει την προσοχή του στις κλιματικές αλλαγές. Τα έργα τους διερευνούν τις επιπτώσεις για το φυσικό κόσμο, τους ανθρώπους και την κοινωνία, τόσο τώρα όσο και στο μέλλον. Τι μπορεί όμως να κάνει η τέχνη εν όψει των κλιματικών αλλαγών;

Ανοίξτε μια εφημερίδα, δείτε ειδήσεις στην τηλεόραση ή ακούστε ραδιόφωνο, και πιθανότατα θα διαβάσετε ή θα ακούσετε για τις κλιματικές αλλαγές, συχνά με δυσοίωνες προβλέψεις για μελλοντικές καταστροφές. Το θέμα βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος πολλών ανθρώπων, αλλά ο καταιγισμός πληροφοριών μπορεί να σημαίνει ότι πολλοί άνθρωποι θα αναισθητοποιηθούν σχετικά με το πρόβλημα. Η τέχνη, ωστόσο, έχει μια διαφορετική προσέγγιση, και μπορεί να κινητοποιήσει τη φαντασία μας ώστε να σκεφτούμε πιθανές λύσεις

.

«Ρόλος των καλλιτεχνών είναι να εμπνέουν, να εκπαιδεύουν και να απασχολούν τη σκέψη μας. Τα έργα τέχνης απασχολούν ένα διαφορετικό κομμάτι του εγκεφάλου από τα ξερά γεγονότα, εξηγεί η Randy Rosenberg, διευθύντρια του «Οραματιζόμενοι την Αλλαγή: Το Λιώσιμο των Πάγων/ Ένα Καυτό Ζήτημα», μια σημαντική έκθεση σχετικά με τις κλιματικές αλλαγές. «Οι άνθρωποι ακούν και μαθαίνουν για θέματα όπως το λιώσιμο των πάγων, αλλά αντιδρούν διαφορετικά όταν τα βλέπουν», προσθέτει.

Η έκθεση, που διοργανώνεται από το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για το Περιβάλλον και το Μουσείο του Φυσικού Κόσμου, περιλαμβάνει 40 έργα καλλιτεχνών από 25 χώρες. Στη διάρκεια του 2007 και του 2008, η έκθεση θα ταξιδέψει από το Όσλο της Νορβηγίας στις Βρυξέλλες του Βελγίου, το Μονακό, και θα καταλήξει στο Σικάγο των Ηνωμένων Πολιτειών.

Από εμάς εξαρτάται

Τα έργα τέχνης που παρουσιάζονται στην έκθεση διερευνούν διάφορες πτυχές των κλιματικών αλλαγών – τις αιτίες τους, τον αντίκτυπο σε όλο τον κόσμο, και τις λύσεις που πρέπει να βρούμε. Παρότι τα θέματα που καλύπτονται και οι μέθοδοι επικοινωνίας τους διαφέρουν πολύ μεταξύ τους, ένα κοινό θέμα είναι ότι τόσο οι επιπτώσεις των κλιματικών αλλαγών όσο και οι ενέργειες που χρειάζονται για την καταπολέμησή τους εντοπίζονται σε προσωπικό επίπεδο.

Η Rosenberg έχει εντοπίσει μια θετική αλλαγή στην κοινή γνώμη από τότε που ξεκίνησε να προετοιμάζει την έκθεση. «[Πριν από δύο χρόνια] οι άνθρωποι ακόμη αρνούνταν την ύπαρξη των κλιματικών αλλαγών. Έκτοτε όμως έχει υπάρξει μια αφύπνιση για το θέμα», αναφέρει. «Καθώς η επιστήμη των κλιματικών αλλαγών χαρακτηρίζεται από αυξημένη βεβαιότητα, η συζήτηση δεν είναι πια εάν υπάρχουν κλιματικές αλλαγές, αλλά τι μπορεί γίνει για την αντιμετώπισή τους»

Ο φωτογράφος Subhankar Banerjee, έργα του οποίου περιλαμβάνονται στην έκθεση, φωτογραφίζει την Αρκτική και τους ανθρώπους που ζουν εκεί από το 2000. Εξηγεί τον τρόπο με τον οποίο η τέχνη μπορεί να ενθαρρύνει τους ανθρώπους να συμμετέχουν στη λύση του προβλήματος: «Η τέχνη μας κινεί την περιέργεια – αυτός είναι ο θεμελιώδης ρόλος της. Η περιέργεια οδηγεί σε συζήτηση και κοινωνική συμμετοχή».

Επανασύνδεση

Με ένα πρόβλημα τόσο μεγάλο όσο οι κλιματικές αλλαγές, πολλοί νιώθουν ότι οι προσωπικές ενέργειες δεν μπορούν να αλλάξουν κάτι. Ο καλλιτέχνης και παραγωγός David Buckland πιστεύει ότι οι καλλιτέχνες μπορούν να επανασυνδέσουν τα άτομα με το πρόβλημα. «Σκοπός μας είναι να μεταδώσουμε μέσω των έργων τέχνης τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τις αλλαγές του κλίματος σε ανθρώπινη κλίμακα, ώστε οι ζωές μας ως άτομα να έχουν νόημα σε ένα παγκόσμιας κλίμακας πρόβλημα.»

Ο Buckland έχει υπάρξει επικεφαλής πολλών αποστολών καλλιτεχνών, επιστημόνων και νέων στην Αρκτική, στα πλαίσια του σχεδίου Cape Farewell. Για τους καλλιτέχνες, οι αποστολές αποτελούν μια ευκαιρία για να δουν από πρώτο χέρι τις αλλαγές που συντελούνται, και να εμπνευστούν για το έργο τους. Ο καλλιτέχνης ήχου Max Eastley ηχογράφησε τους ήχους του πάγου που λιώνει και συγκέντρωσε άλλα στοιχεία του πολικού περιβάλλοντος, προκειμένου να τα χρησιμοποιήσει στα έργα του. Μία από τις κυριότερες εντυπώσεις του ήταν η ταχύτητα των αλλαγών που συντελούνται. «Καμιά φορά σκεφτόμαστε ότι η φύση είναι αργή, αλλά στην πραγματικότητα δεν την προλαβαίνουμε. Είναι πολύ, πολύ γρήγορη.»

Δείτε την προβολή διαφανειών

Μάθετε περισσότερα για τους καλλιτέχνες που ασχολούνται με τις κλιματικές αλλαγές

Περισσότερες πληροφορίες

• Cape Farewell

TrackBack URI for this entry

Σχόλια (0)

RSS feed Comments