...
γραμμένο απο Βαγγέλης Δημητρίου , Μάιος 19, 2011

Μου έστειλε μία συνάδελφος την σελίδα αυτού του διαλόγου και διαβάζοντας τις απόψεις εξαιρετικών επιστημόνων και παλαιών συμφοιτητών έμεινα λιγάκι έκπληκτος.
Το χωροταξικό των υδατ/γειών δεν είναι μία συζήτηση που αφορά αν ρυπαίνουν οι μονάδες. Σε αυτό το θέμα ο Ι. Καρακάσης είναι ο άνθρωπος που έχει ασχοληθεί περισσότερο από όλους στην Ελλάδα . Το περιβάλλον στις υδατ/γειες δεν είναι μόνο η ρύπανση από οργανικά φορτία. Υπάρχει και η αισθητική ρύπανση, η γενετική ρύπανση, η εισαγωγή ασθενειών ή η ανάπτυξη ανθεκτικών μορφών μικροβίων κλπ. Η ύπαρξή τους απαιτεί αποτελεσματική διαχείριση και για αυτό απαιτεί σωστή χωροθέτηση και ουσιαστικούς περιβαλλοντικούς όρους που θα αντιμετωπίζουν ορατές ή με ασφάλεια προβλέψιμες επιπτώσεις. Υποτίθεται ότι το χωροταξικό σχέδιο που δημοσιοποιήθηκε απο το ΥΠΕΚΑ και το ΕΘΥΝΑΛ συνοδεύεται από στρατηγική! μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων καλύπτοντας για αυτό τον σκοπό συνταγματική επιταγή. Το σχέδιο αυτό δεν προβλέπει τίποτα για την διαχείριση αυτών των προβλημάτων και μάλιστα ούτε καν τα αναφέρει από άγνοια ή νομίζοντας ότι χωράνε να μπουν κάτω από το χαλί. Προφανώς πολλά ζητήματα που κατά καιρούς θέτουν κάτοικοι ή επισκέπτες περιοχών δεν σηκώνουν σοβαρή συζήτηση. Έχω δουλέψει για να αρθούν τέτοια προβλήματα. Όμως οι αντιδράσεις δεν είναι πάντα αβάσιμες. Σαν να μην έφταναν αυτά με το σχέδιο αυτό καλύπτονται θέματα λιμνοθαλασσών και γενικά εσωτερικών υδάτων με απαράδεκτο τρόπο. Τα θέματα αυτά έχουν πιθανότατα πολύ μεγαλύτερη σημασία από αυτή των θαλασσοκαλλιεργειών αφού αυτά αφορούν κλειστά και προστατευόμενα συχνά συστήματα.
Να γιατί έμεινα έκπληκτος. Γιατί τα παραπάνω θέματα δεν απασχόλησαν τους πολύ πιο έγκριτους από εμένα επιστήμονες που κάνουν παρεμβάσεις στις σχετικές διαβουλεύσεις. Το επιστημονικό κύρος προφανώς είναι αναγκαίο για να απαντιούνται λάθος αντιλήψεις ή συγχύσεις. Όμως η συγκεκριμένη συζήτηση αφορά το σχέδιο για την χωροταξική "τακτοποίηση" της υδατοκαλλιέργειας στην θάλασσα τις λιμνοθάλασσες τα ποτάμια και τις λίμνες . Έχω την γνώμη ότι οι επιστήμονες του χώρου πρέπει να αποδείξουν με το κύρος τους στο σύστημα της εξουσίας, κυβερνώντες και μη, ότι το σχέδιο αυτό δεν μπορεί να αποτελεί βάση για συζήτηση.
Το σχέδιο προβλέπει μέχρι και ζώνες ανάπτυξης υδατ/γειών στον Αμβρακικό. Εκεί που είναι γνωστό πιά ότι κάτω απο τα 20 μέτρα υπάρχει μία μόνιμη ανοξική ζώνη χωρίς αυτό να σχολιάζεται. Πως είναι δυνατό να χωροθετούνται ΠΟΑΥ πάνω σε μία βόμβα.
Τέλος , αλλά όχι τελευταίο σε σημασία. Το στοιχείο που αναφέρει ο Θ. Μαχιάς για πολλαπλασιασμό της απόδοσης της ελεύθερης αλιείας στις περιοχές με συγκέντρωση μονάδων είναι σωστό. Προφανώς όμως αυτό δεν οφείλετε σε αύξηση των πληθυσμών γενικώς αλλά σε αύξηση των συγκεντρώσεων των ψαριών με αντίστοιχη μείωση σε άλλες περιοχές. Άρα η διαπίστωση του τετραπλασιασμού μάλλον γεννά παρεξηγήσεις. Δύο παρατηρήσεις :
α) Η αύξηση της απόδοσης της αλιείας στις περιοχές με κλουβιά δεν ταυτίζεται με κάτι καλό ούτε πρέπει να χρησιμοποιείται για να απαντιέται σε αιτιάσεις των ψαράδων που σε ορισμένες περιπτώσεις είναι αλήθεια ότι χάνουν ζωτικούς χώρους ενώ συγχρόνως δέχονται σοβαρές πιέσεις στην τιμή ορισμένων ειδών ψαριών τους λόγω ανταγωνισμού με αυτά της ιχθυοκαλλιέργειας. Το γεγονός πρέπει να χρησιμοποιείται για να τεκμηριωθεί η υποχρέωση της πολιτείας και των ιχθυοκαλλιεργητών για πόλεμο στις παγίδες που τοποθετούνται απο ορισμένους καλλιεργητές σε κλουβιά και όπου απόδοσή τους υπερβαίνει τις επιτυχημένες ψαριές μιας μηχανότρατας.
β)Στον Αμβρακικό η χωροθέτηση των μονάδων μπροστά στις λιμνοθάλασσες του και κοντά στο στόμιο έχει διακόψει τον ετήσιο μεταναστευτικό κύκλο των ψαριών ιδιαίτερα κεφαλοείδών με τραγικές συνέπειες στην βιοποικιλότητα των λιμνοθαλασσών του. Γνωρίζει υποθέτω την σχετική μελέτη. Στην λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου είναι δημοσιευμένη μια "έξω απο την φύση" αύξηση της αφθονίας της τσιπούρας ως επίδραση της παρακείμενης εξαιρετικά ανεπτυγμένης εντατικής ιχθυοκαλλιέργειας. Οι συνέπειές του γεγονότος αυτού πέραν των άλλων πιο «βιολογικών» επιπτώσεων είναι ήδη αισθητές ως αρνητικές στο εισόδημα των ψαράδων.
Αναπτύσσοντας τις απόψεις μου και στην «επίσημη» διαβούλευση για το χωροταξικό και προκειμένου να μη θεωρηθεί απο κάποιον που δεν με γνωρίζει ότι είμαι εχθρός της ανάπτυξης της ιχθυοκαλλιέργειας έχω αναφέρει ότι είμαι άνθρωπος της λιμνοθάλασσας και των ιχθυοκαλλιεργειών. Σε αυτόν το τομέα δουλεύω και με αυτόν ταυτίζομε. Ποίος άλλωστε μπορεί να δουλέψει π.χ. σε συνεργείο με μηχανάκια χωρίς να είναι μηχανόβιος. Όμως αυτός ο ζωντανός και συναρπαστικός τομέας της Ελληνικής ιχθυοκαλλιέργειας, το φυσικό περιβάλλον και οι άνθρωποι που σχετίζονται με αυτά χρειάζονται μία καλύτερη μεταχείριση και αυτό κατ'αρχήν σημαίνει ένα χωροταξικό που θα θα απαντά στα προβλήματα επι της ουσίας , θα εφαρμοστεί άμεσα, δεν θα ευτελίζει τον κλάδο και θα αντιστοιχεί στην παραγωγή και την γνώση που έχει η χώρα μας.